Houtbouw | Kies je voor CLT of voor HSB?

bouwen met FSC hout

bouwen met FSC houtmaterialen

De voordelen van houtbouw beginnen steeds meer door te dringen. Een goede, klimaatvriendelijke en gezonde keuze. Maar welke vorm van houtbouw kies je?

HSB is een afkorting voor houtskeletbouw, ‘timber frame construction’ in het Engels. Waar CLT pas de laatste decennia op grote schaal wordt toegepast bouwt de mens als eeuwenlang met HSB in allerlei vormen.

  • HSB – Het principe is simpel: je zet een skelet of ‘frame’ neer van houten kolommen en liggers die het gebouw constructief dragen. Vervolgens ga je dat aankleden met wanden en vloeren naar keuze. In moderne houtbouw zoals wij dat toepassen bestaan de wanden uit lagen houten plaatwerk, natuurlijk isolatiemateriaal en houten of bio-composiet afwerking.
  • CLT staat voor Cross-Laminated Timber oftewel kruislaaghout. Deze massieve houten platen bestaan uit verschillende lagen hout die kruislings op elkaar gelijmd zijn, precies zoals de naam aangeeft. Doordat de houtvezels gekruist liggen heeft het materiaal een hogere sterkte, stabiliteit en stijfheid in alle richtingen, vergelijkbaar met gewapend beton. Door deze eigenschappen zijn wanden en vloeren van CLT sterk genoeg om het gewicht van het gebouw te dragen en kunnen ze dus ook meteen de constructie van het gebouw vormen.

Welke houtbouw methode moet je kiezen voor een project: CLT of HSB?

En dan nog een paar invalshoeken voor je houtbouw keuze

 

Ontwerp

  • Wat betreft het ontwerpen zijn de bouwkundige verschillen in overspanningen, wanddiktes en dampopenheid helder
  • Esthetisch is het belangrijk om te beseffen dat hoge kwaliteit CLT platen prima in het zicht kunnen blijven, eventueel met een likje natuurlijke verf
  • De plaatafwerking van HSB is meestal niet mooi genoeg voor het interieur
    Deze moet dus nog bekleed worden met een interieurafwerking en dat kan bijkomende materiaalkosten en manuren met zich meebrengen
  • Beide kunnen van buiten afgewerkt worden met een gevelbekleding naar keuze

Methode

  • Het type bouwmethode hoeft dus geen invloed te hebben op de uitstraling van het gebouw
  • Procesmatig dien je er rekening mee te houden dat voor het prefabriceren van de CLT wanden aanvullende engineering nodig is
    Zo moet er bijvoorbeeld voor de productie duidelijk zijn waar geïntegreerde leidingen en stroompunten moeten komen
  • HSB is wat meer flexibel hierin, daar kan tijdens de bouw nog veel aangepast worden

Bouw

Door het stuk extra engineering en het prefabriceren kan je met CLT relatief snel en efficiënt bouwen

  • CLT elementen zijn zwaarder om te vervoeren en hijsen dan HSB elementen, maar nog altijd vele malen lichter dan beton en staal
  • Om de stikstof- en CO2 uitstoot van een bouwproject te beperken ligt de keuze voor houtbouw dan ook sterk voor de hand, maar dat hebben we elders al uitgebreid verteld. Zie bijv. de longread Emissievrij Bouwen
  • De bouwtijd bij HSB is weliswaar iets langer maar biedt wel veel meer flexibiliteit om tijdens de bouw nog aanpassingen te maken
  • Qua afwerking biedt CLT (beperkte) mogelijkheden om uren en materiaal te besparen.

Duurzaam

Heel ecologisch bekeken is de aanwezigheid van lijm in CLT een groot minpunt ten opzichte van HSB.

  • CLT hout kan niet zomaar terug de natuur in en de mogelijkheden voor hergebruik zijn beperkter
  • CLT is in die zin dus echt minder circulair. CLT verbruikt meer hout maar dat betekent dus ook meer CO2 opslag
    Maar dat door de verduurzaming van de bouw de behoefte aan hout uit duurzaam beheerde bossen groeit is algemeen bekend en het aantal hectare hout producerende bossen neemt dan ook geleidelijk toe.

Comfort

Hier zit eigenlijk weinig verschil. Beide methoden zijn uitermate geschikt om een gezonde, comfortabele en natuurlijke woon- of werkomgeving mee te bouwen. Door de zelfregulerende werking van natuurlijke materialen geniet je in beide gevallen geniet van een gelijkmatig binnenklimaat zonder pieken en dalen in temperatuur of vochtigheid.

De keuze

Welke bouw houtbouw methode moet je nu kiezen als je rondloopt met plannen voor een duurzaam gebouw? Het makkelijke antwoord is natuurlijk “Hangt af van het project” en dat is ook gewoon waar. Toch valt wel er ook wel wat concreets over te zeggen.

De constructieve sterkte van CLT maakt het meer geschikt dan HSB om mee de hoogte in te bouwen. Ook het feit dat je met CLT snel en efficiënt kan bouwen maakt het erg geschikt voor meer grootschalige bouwprojecten, waarbij een kortere bouwtijd tot enorme kostenbesparingen kan leiden.

Het bouwen met massief hout leent zich dus duidelijk beter voor kantoorgebouwen of wooncomplexen van 5 à 6 verdiepingen dan HSB. Ook voor grootschalige seriële woningbouw is het zeer geschikt gelet op de efficiëntie van prefabriceren.

Houtskeletbouw is dan weer meer geschikt voor complexere architectuur. De waarde van grotere flexibiliteit tijdens de bouw mag niet onderschat worden.

  • We hebben veelvuldig meegemaakt dat vakkundige timmerlieden tijdens een HSB project op de bouwplaats met slimme of efficiënte oplossingen kwamen waar aan de tekentafel nog niet aan gedacht was.
  • HSB is tevens een stukje flexibeler als het gaat om de keuze van een afwerking.
  • Verder is houtskeletbouw een tikkeltje ecologischer en dus beter voor de planeet. Het is lichter en veroorzaakt daardoor minder uitstoot bij het vervoeren of hijsen en CLT bevat nog altijd een bepaalde hoeveelheid lijm die potentieel schadelijk is voor de natuur.

Het is mooi om te zien dat er steeds steeds meer houtbouw technieken worden ontwikkeld worden voor verschillende toepassingen. Inmiddels zijn we zover dat hout een rechtstreekse concurrent is geworden van staal en beton voor vrijwel alle typen bouwprojecten. Google maar eens op ‘hoogbouw hout’ of ‘mass timber construction’ en het barst van de berichten over grootschalige houtbouw projecten. 

 

Met dank aan Orga Bouw, Daan Bruggink

 

Lees ook

 

Close

Stem op je favoriete team Live

  • Techniek College Rotterdam | Gebiedsontwikkeling Merwehaven
    1% 12 / 655
  • 1 %
    Stemmen verborgen 12 stemmen van 655 totaal. 12 / 655

Confirm OTP

Please Check Your Mail Box / Message Box
  • Noorderpoort & Alfa Hoogeveen | Eco-village landgoed 't Zandt
    17% 112 / 655
  • 17 %
    Stemmen verborgen 112 stemmen van 655 totaal. 112 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • Landstede, Harderwijk | Broedplaats voor startups in de circulaire economie
    1% 7 / 655
  • 1 %
    Stemmen verborgen 7 stemmen van 655 totaal. 7 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • Technova, Ede | Optoppen Wooncomplex de Zoom en Kleefsehoek Ede
    34% 228 / 655
  • 34 %
    Stemmen verborgen 228 stemmen van 655 totaal. 228 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • Firda Leeuwarden | Woningbouwplan Achtkarspelen
    2% 16 / 655
  • 2 %
    Stemmen verborgen 16 stemmen van 655 totaal. 16 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • ROC Mondriaan | Herbestemming Amerikaanse Ambassade naar Escher museum
    0% 1 / 655
  • 0 %
    Stemmen verborgen 1 stemmen van 655 totaal. 1 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • ROC van Amsterdam | Nieuwbouw in Polder de Purmer
    12% 82 / 655
  • 12 %
    Stemmen verborgen 82 stemmen van 655 totaal. 82 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • MBO Rijnland Gouda | A Home for Taraxacum
    1% 13 / 655
  • 1 %
    Stemmen verborgen 13 stemmen van 655 totaal. 13 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • MBO Utrecht | Circulair woningconcept Heijmans
    1% 8 / 655
  • 1 %
    Stemmen verborgen 8 stemmen van 655 totaal. 8 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • Deltion College | Circulair paviljoen met geoogste materialen
    3% 25 / 655
  • 3 %
    Stemmen verborgen 25 stemmen van 655 totaal. 25 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box
  • Alfa-college Groningen | Aardbevingsbestendige, aardgasvrije gebouwen Groningen
    23% 151 / 655
  • 23 %
    Stemmen verborgen 151 stemmen van 655 totaal. 151 / 655

    Confirm OTP

    Please Check Your Mail Box / Message Box