Kennisbank Circulaire Economie | Leercirkels

Agenda

Voor koplopers in de bouw, in het mbo en voor overheden.

  1. SMARTCirculair Leercirkel 1 | Wat komt er op de Bouwcirkel af?
    november 14 @ 17:0020:00
  2. Leercirkel 2 | Materialen, Techniek en Digitalisering
    december 12 @ 17:0020:00
  3. Leercirkel 3 | Nieuwe business modellen en het bedrijfskundig model
    Meervoudige waarde creatie

    februari 7, @11:3013:30 tijdens de SMARTCirculair Excellencedag 2023

Kennisbank Leercirkels en masterclasses

In deze SMARTCirculair kennisbank vindt u kennis en informatie, presentaties, lessons learned, tips, nieuwe initiatieven en mogelijk op termijn ook lesmodules die voortkomen uit de leercirkels. Samen versnellen we de transitie naar de circulaire bouweconomie.

Leercirkels
We nodigen u uit voor de interactieve leercirkels die we organiseren voor koplopers in de bouw, in het mbo en voor overheden.

Stichting SMARTCirculair organiseert de Leercirkels samen met ‘De Transitieagenda Circulaire Bouweconomie’, ondergebracht bij RVO.

 

Presentaties / video’s

Masterclass Circulair Bouwen | Cor van Dijken | 24 okt. 2022

Blossom architecture | Leyla Godoy| 14 nov. 2022

Stg Building for Good | Gertjan Bruins| 14 nov. 2022

Roadmap die steeds vollediger gaat worden

De wereld ziet er over 10 jaar heel anders uit. De Green Deal wordt leidend, wet- en regelgeving vanuit de EU gaan de koers bepalen. Dus moeten we nu samenwerken om straks mee te kunnen blijven doen. Wat gaat er veranderen:

  • Wet- en regelgeving
  • Nieuwe technische normeringen
  • Biodiversiteit en ecosystemen
    We moeten zorgen voor behoud en herstel van ecosystemen en biodiversiteit
  • Sturen op de softe kant
  • Andere grondstoffen
    Legoliseren: Modulair, losmaakbaar ontwerpen en bouwen om CO2 en grondstoffenbehoeften te reduceren
    Werken met biobased en hergebruikte materialen
  • Elektrificeren
  • Digitalisering
  • Onderwijs
    In de nabije toekomst zal circulariteit niet meer een keuzedeel zijn maar het nieuwe normaal, met name in het praktisch (beroeps)onderwijs, bij industrieel ontwerpen maar ook bij commerciële vakken.

Link naar de pagina voor een volledige terugblik

Checklist Circulair Ontwerpen

  • Inzicht en vergelijk in emissies per bouwmateriaal
  • Voorwaarden ontwerp en detaillering
  • De/remontabelheid

Copper8 | Bouwprincipes voor circulair bouwen

Link naar de toelichting

Wet- en regelgeving

Nieuwbouw

 

Snelle linkjes

Europa

  • EU Green Deal 2030
    De Europese Commissie heeft in de EU Green Deal een reeks aanpassingen van het klimaat-, energie-, vervoers- en belastingbeleid van de EU voorgesteld. Die moeten het mogelijk maken om in 2030 netto 55% minder broeikasgassen uit te stoten dan in 1990. De Europese Green Deal levert de blauwdruk voor deze ingrijpende transformatie naar een klimaatpositieve, circulaire economie.

    Lees hier het volledige Green Deal Programma 2021 – 2027

 

  • 30 maart 2022

    Voorstellen om van duurzame producten de norm te maken in de EU, circulaire bedrijfsmodellen te bevorderen en de rol van consumenten bij de groene transitie te versterken

 

 

Nederland

  • 2023
    Vanaf 1 januari 2023 gaat het Rijksvastgoedbedrijf circulair aanbesteden op het vlak van materiaalgebruik
  • 2030
    50% minder gebruik van grondstoffen
    Het eerste doel uit het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050 is ambitieus maar niet onhaalbaar: in 2030 moet Nederland al 50% minder primaire grondstoffen gebruiken (mineralen, metalen en fossiel).
  • 2050
    Een economie zonder afval

    Nederland wil in 2050 een circulaire economie hebben. Een economie waarin zoveel mogelijk duurzame hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt, producten en grondstoffen worden hergebruikt en waarin afval niet bestaat.

Documenten

Tools

Copper8 – Het Nieuwe Normaal

      1. Materialen
      2. Energie
      3. Water
      4. Werkgelegenheid
      5. Proces

Materialenpaspoort

Digitale tools voor de architect van de toekomst

CO2 berekenen materialen

Bouwlogistiek

Transitieagenda Circulaire Bouweconomie

Definities

BENG

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) omvat de energieprestatie-eisen voor nieuwe gebouwen in Nederland. De gebruikte bepalingsmethode is NTA 8800. De BENG-eisen vervangen de EPC. De energieprestatie bij BENG wordt bepaald aan de hand van drie individueel te behalen eisen:

  1. De maximale energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar (kWh/m2/jr)
  2. Het maximale primair fossiel energiegebruik, eveneens in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar (kWh/m2/jr)
  3. Het minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten (%)

EPC

De energieprestatiecoëfficiënt drukt de energetische prestatie van een woning uit. Dit betreft de operationele energie, de materiaalgebonden energie is hierbij niet inbegrepen.

Een waarde van 1 staat gelijk aan hoe een gemiddelde woning in 1990 presteerde. Een woning met een EPC-waarde van 0,4 verbruikt dus veertig procent van de energie wat eenzelfde woning in 1990 verbruikt zou hebben. Per 1 januari 2021 is EPC vervangen door BENG.

LCA

De uitstoot van materialen wordt berekend door middel van een levenscyclusanalyse (LCA). Een levenscyclusanalyse van een product kijkt naar alle uitstoot die een product veroorzaakt heeft van ‘cradle-to-cradle’, waarbij een afgeschreven product kan worden hergebruikt of als grondstof kan dienen voor een nieuw product

De resultaten van een LCA van een product kunnen worden geregistreerd in een Environmental Product Declaration (EPD).

MKI

De Milieu Kosten Indicator (MKI) geeft de milieueffecten van een materiaal, product of bouwwerk weer. Deze milieueffecten (meerdere getallen met verschillende eenheden) zijn om te rekenen tot één integraal getal: de milieukosten, uitgedrukt in euros. Deze milieukosten worden ook wel de schaduwkosten genoemd.

NMD

De Nationale Milieudatabase (NMD) bevat alle EPD’s die beschikbaar zijn in Nederland. Deze database wordt beheerd door Stichting NMD. Om een bouwproduct in de NMD opgenomen te laten worden, moet aan de volgende eisen worden voldaan:

  • De levenscyclusanalyse voor het opstellen van de EPD moet door een Stichting NMD erkende LCA-deskundige uitgevoerd worden.
  • Er moet een jaarlijkse bijdrage worden betaald om de EPD in de NMD op te nemen.

EPD

De fabrikant is verantwoordelijk voor het opstellen van een EPD van zijn producten. Dit is echter niet verplicht. Een EPD bevat alle informatie en details over de milieu-impact over de gehele levensloop van een product volgens norm EN 15804+A2.

Door middel van de MKI kunnen verschillende producten met elkaar vergeleken worden.

EPD’s bieden geverifieerde datasets die worden gebruikt om de ecobalans van het gebouw te creëren. Daarom worden de Type III milieuproductverklaringen, d.w.z. EPD’s, gebruikt bij het plannen van duurzame gebouwen en bij het evalueren van hun duurzaamheid vanuit ecologisch oogpunt.

MPG

Sinds 2013 moet voor elke nieuwbouwvergunning die in Nederland wordt aangevraagd een Mileu Prestatie Gebouwen (MPG) berekening worden ingediend.

  • Door middel van een rekenprogramma kunnen de hoeveelheid bouwmaterialen van het project vermenigvuldigd worden met de milieu-impact zoals deze berekend is in de EPD.
  • De totale milieukosten van het gebouw (MKI) worden gedeeld door het brutovloeroppervlak (BVO) en de geschatte levensduur van het gebouw, waardoor de zogenaamde schaduwkosten van het gebouw bepaald worden in euro/m2/jaar.
  • Sinds 1 juli 2021 moet de MPG-waarde van nieuwbouw onder 0,8 zijn om een bouwvergunning aan te kunnen vragen.
  • De MPG kan gebruikt worden om de milieu-impact van verschillende gebouwen te vergelijken. De operationele emissies worden hierin niet meegerekend.

Toolkit op SMARTCirculair

Circulair ontwerpen en bouwen

Lees er alles over

natuurinclusief Ontwerpen met natuurlijke materialen

Lees er alles over

Slimme Energiesystemen en technieken

Lees er alles over

herbestemmen fabrieksloodsNatuurinclusief en klimaatadaptief bouwen en ontwerpen

Lees er alles over

Old car batteries for Grid Balance?Roadmap Circulair Kompas voor het Onderwijs

Lees er alles over

Laatste berichten

Masterclass ‘Circulair Bouwen’ door Cor van Dijken

Terugblik SMARTCirculair Masterclass Circulair Bouwen | Cor van Dijken | 24 oktober 2022

Bevlogen vertegenwoordigers van bedrijven in de Bouwcirkel, docenten uit het mbo en de provincie Overijssel kwamen naar Perron038 om zich onder te dompelen in de []

SMARTCirculair in de (vak)bladen

Stevige uitspraken

‘Zelfs als alle toekomstige woningen volgens de huidige afspraken, BENG (Bijna Energieneutraal Gebouw) en 4% emissiereductie in de industrie, gebouwd worden, zal het CO2-budget voor de bouw (bij een 1,5 graad opwarmings— scenario) in 2026 op zijn.’

Bron

Mooij, M. (2021, Nov. 23). Congres Paris Proof Embodied Carbon Dutch Green Building Council.

‘Bouwers worden dokters en dokters worden architecten. In Utrecht wordt er nu volop ingezet op het realiseren van een gezonde leefomgeving, waarin rijk en arm toegang krijgen tot groen en worden gestimuleerd om gezond te leven.’

Bron

Ballast Nedam

‘Zelfs als alle toekomstige woningen volgens de huidige afspraken, BENG (Bijna Energieneutraal Gebouw) en 4% emissiereductie in de industrie, gebouwd worden, zal het CO2-budget voor de bouw (bij een 1,5 graad opwarmings— scenario) in 2026 op zijn.’

Bron

Mooij, M. (2021, Nov. 23). Congres Paris Proof Embodied Carbon Dutch Green Building Council.

Reviews

Ard Pierik, Bijont Bijzonder Ontwikkelen

‘Geraakt door de bevlogenheid van de presentator en mensen in de zaal, gelijktijdig het besef dat onze kopers hier mijlenver vandaan zitten. Ze zijn er totaal nog niet mee bezig.’ Ard en Darinka.

Rosanne Wierema, Dura Vermeer 

‘Ik vond het erg interessant om bij te zijn, met name de interactie en conversaties onderling.

Het meeste is me bijgebleven dat we met vakmanschap duurzamer bezig kunnen gaan door dit op jonge leeftijd mee te geven, dit vraagt aandacht en kunde. Hier zie ik nog een grote kans/uitdaging in. We hebben het eerder gekund, zijn het verleerd en nu moeten we het weer oppakken.

Ik kijk zeker uit naar de volgende keer!’

Stephan Goverts, HJK architecten 

‘Het was goed om hierbij te zijn en leerzaam. De avond stipt vooral het probleem aan en dat we hier mee bezig moeten. Een soort eye-opener dat het moet, de urgentie ervan.

Fijn om zoveel enthousiaste mensen hierover samen te zien en dan merk ik wel dat ik hierin te weinig handvatten heb om hier mee bezig te gaan.
Bijvoorbeeld hoe ik hiermee om kan gaan richting opdrachtgever, vaak wordt het afgerekend op het financiële aspect, maar dat hoeft nog niet eens altijd maar ik heb dan te weinig kennis en handvatten om dit goed te weerleggen.
Ik ben benieuwd naar de nieuwe bijeenkomsten. Bedankt’

Leyla Godoy, Blossom Architecture

Gertjan Bruins, Building for Good

Cor van Dijken, Building for Good

Contact

 

Tanja Nolten, programmamanager/bestuurder Stg. SMARTCirculair

  • 06 16342889
  • tanja@smartcirculair.com

Francisco Navarro (Deltion Zwolle)

Alco Otten
(Alfa College Hoogeveen)

Meer

Country Overshoot Day Nederland | 12 April 2022

Country Overshoot Day Nederland | 21 april 2021

Country Overshoot Day Nederland | 3 mei 2020

Country Overshoot Day Nederland | 4 mei 2019

Country Overshoot Day Nederland | 14 april 2018

EU Green Deal Circulaire Economie

EU Green Deal focusgebieden

Overzicht van opvolgende wereldcrisissen