SMARTCirculair Toolkit – Natuurinclusief en Klimaatadaptief Bouwen

Als je natuurinclusief bouwt heb je gelijk een belangrijk deel van klimaatadaptief bouwen te pakken. Het overlapt elkaar. Met natuurinclusief bouwen breng je de natuur terug in de gebouwde omgeving en dat is goed voor onze gezondheid want we vinden het gezellig om jonge vogeltjes, vleermuizen en eekhoorns te zien.

We willen klimaatadaptie en natuur zodanig combineren dat dit:

  • Voor de bewoners aantrekkelijke groene woonmilieus oplevert
  • De temperatuur in de stad getemperd wordt
  • Water vastgehouden wordt (belangrijk bij hevige regenbuiten)
  • Vogels, vleermuizen, eekhoorns etc een nest kunnen maken
    Zo worden zwaluwen (en vleermuizen) met holle stenen naar Sleeuwijk gelokt om daar de jaarlijkse muggenplaag te beteugelen
  • natuurinclusief bouwen

    Met deze nestkastjes komen de mussen terug in de stad

    Checklist Groen Bouwen

    Met de Checklist Groen Bouwen kan iedere bouwonderneming, architect of projectontwikkelaar zijn projecten en ontwerpen natuurvriendelijker maken. Het gaat dan niet alleen om nestmogelijkheden en insectenhotels. Je kunt ook denken aan groene gevels, een groen dak en over de inrichting van de buitenruimte.

    Klik hier om naar de checklist te gaan

    Femke Jochems van Vogelbescherming

    “Ik zie natuurinclusief bouwen als het integraal meenemen van natuur in je plannen en ontwerpen op de schaal en manier die bij het plan past. Niet alles kan overal, maar overal kan wel iets. En zo geef je niet alleen ruimte aan vogels en vleermuizen, maar ook een gezondere leefomgeving voor mensen. De aanwezige vogels en vleermuizen laat gewoon zien dat je een gezonde leefomgeving hebt weggezet.”

    Natuurinclusief ontwerpen – masterclass adviesbureau E.C.O. Logisch

    Als je bijvoorbeeld een nieuwe woonwijk aanlegt vraag je dan af hoe je de groenvoorziening zo inpast dat die een waarde heeft voor zowel de natuur als de samenhang van de wijk. Overal waar je verharding toepast moet je ook iets met watercompensatie doen. TIP: Dus doe eerst onderzoek!

    Voor contact en meer Lees het hele artikel n.a.v. de masterclass van 25 mei 2020

    Help, we maken een gebiedsontwerp maar er zitten beschermde diersoorten

    Tips van de ecoloog

    • Neem ecologie zo snel mogelijk mee in het ontwerpproces
    • Doe een quickscan
    • Bepaal het aanvullend onderzoek (op basis van de aangetroffen en soms ook beschermde soorten) volgens de protocollen
    • Houd rekening met een ontheffingsaanvraag want dat kost (heel) veel tijd voordat de ontheffing wordt verleend!
      Deze wordt aangevraagd bij de provincie
    • de ontheffingsaanvraag gebeurt vaak via de omgevingsvergunning. Dit duurt 26 weken
    • als je het loskoppelt van de omgevingsvergunning duurt het 13 weken

     

    door  E.C.O. Logisch Adviesbureau
    Bekijk de video of lees het artikel Help, we maken een gebiedsontwerp maar er zitten Vleermuizen

    Lichtgevende planten

    Hoe gaaf is het om ‘s avonds een wandeling te maken over een pad dat verlicht wordt door magische twinkels, gegenereerd uit de stroom van planten! Flora verlicht de stad, zet CO2 om in zuurstof en dempt de opwarming van de stad. Op deze manier gebruiken we het oppervlak in de stad zo efficiënt mogelijk.

    Rotterdam heeft een park dat verlicht wordt door planten. Lees alles over het Park van Morgen

    Een groendak waar bijen zich tegoed kunnen doen

    Tips voor het aanleggen van een groendak

    Groen/blauwe daken

    Slim ingerichte groene daken hebben voordelen:

    • ze houden gebouwen koeler, produceren energie, reduceren geluid binnen en buiten, vangen fijnstof af en houden regenwater vast
    • een groen dak gaat twee keer zo lang mee en kan de natuurwaarde versterken

    Multifunctionele daken zijn de opvolgers van traditionele sedumdaken. Hiermee transformeren we de gebouwde omgeving tot een gezonde en groene leefomgeving.

    polderdak Deze groene daktuin van Sempergreen fungeert tegelijkertijd als dynamische waterberging[/caption]

    Deze groene daktuin en fungeert tegelijkertijd als dynamische waterberging

    Waterdaken

    • houden hemelwater vast en voeren vertraagd af, o.a. met dynamische sturing
    • minder piekbelasting voor riool en op straat

    Natuurdaken

    • Bieden nestgelegenheid en voedsel aan bijen, vlinders en vogels
    • Hoge vegetatie zorgt voor zuivering van de lucht

    Sociale daken

    • Zorgen voor meer gebruiksruimte

    natuurinclusief, biodivers

    Rotterdam is een icoonproject rijker. Het 7.600 m2 grote natuurdak op gebouw ‘De Paperclip’ heeft een recordgrootte in Nederland. Biodiversiteit spant hier de kroon.

    Lees alles over het langste natuurdak van Nederland

    Energiedaken

    • Verkoelen met 75% besparing op airco-kosten
    • Verkoelen buiten circa 4 graden tijdens een hittegolf
    • Geven 10% meer rendement aan zonnepanelen

    En een combinatie van dit soort daken is natuurlijk ook mogelijk. Bouwen waarbij we de natuur terugbrengen naar de stad is belangrijk. Het levert een bijdrage aan:

    • Een prettige leefomgeving
    • De mogelijkheden voor natuurbeleving in de stad
    • Het welzijn van mensen en dieren

    Wil je een overzicht van alle mogelijkheden. Kijk dan op:

    (met dank aan Irene Mulder, gemeente Den Haag).

    Overstromingen

    De kans op extreme buien neemt toe en de jaarlijkse neerslag ook met overstromingen tot gevolg. Daarom zijn er tegenwoordig kaarten beschikbaar die aangeven waar de grootste wateroverlast verwacht wordt. We moeten dus proberen knelpunten op te lossen door eerst water vast te houden, dan te bergen en dan af te voeren. Dan kan o.a. door:

    • Waterbassins te maken in parkachtige omgevingen
    • Buffermogelijkheden te maken, Op daken, onder de bestrating etc. Klik op de mogelijkheden van Aquaflow, een Nederlands bedrijf
    • Riolering en open water te creëren

    Dit water kan dan weer worden hergebruikt voor toiletten en het besproeien van planten etc.

    Hittestress

    In stadscentra kan het wel 7 graden warmer zijn dan in parken en het platte land. Dat komt door de hoeveelheid stenen, beton, asfalt en betume daken die de warmte vasthouden. Dat we de opwarming enigszins in de hand houden is belangrijk voor de volksgezondheid. Denk aan:

    • Geen zwarte bitumendaken meer maar groene daken en gevels
      Ook nog goed omdat het water vasthoud en fijnstof en CO2 opneemt
    • Schaduw creëren
    • Stromend water in en om gebouwen
    • Groene tuinen en straatbeplanting zoals bomen

    Ultrawitte verf maakt airco overbodig

    Amerikaanse materiaalwetenschappers hebben een ultrawitte verf ontwikkeld die 98% van het zonlicht reflecteert!

    Het helpt hittestress in steden te voorkomen en reduceert de opwarming van de aarde. En natuurlijk: deze ultrawitte verf helpt gebouwen koel te houden waardoor er minder of geen airco nodig is. Lees meer

    Systemen voor gebruik regenwater en hergebruik afvalwater

    Sustainable infrastructure, climate change, water crisis, drought, floods

    Waterhergebruik kun je ook speels gebruiken

    Wateropvang wordt belangrijker naarmate het klimaat meer verandert. Het is nu half juli 2018 en er is de afgelopen drie maanden nauwelijks regen gevallen.

    En als het regent lijkt het wel een tropische moesson en kan het rioleringssysteem het niet aan met als gevolg overstromingen.

    Dus moeten we slimmer met water omgaan. Opvangen als er heel veel valt en zoveel mogelijk water hergebruiken.

    Lees hier alles over:

    Wateropvang en hergebruik

    Aquaflow intelligente waterberging, putje[/caption]

    Aquaflow
    Wateropslag op het dak van een pand

    Met dit Aquaflow-systeem verzamel je regenwater op daken of onder gepleisterde binnenplaatsen, en slaat het op zodat u er een druppel van moet morsen. Ze staan ​​garant voor een hoge kwaliteit van opgeslagen water waardoor u met dit systeem bijdraagt ​​aan een duurzaam watersysteem.

    Waterplein Rotterdam

    De parkeergarage Rotterdam Museumpark is verdubbeld en is nu een van Nederlands grootste ondergrondse waterbergingen met een capaciteit van 10 miljoen liter.

    groen blauw Breda

    Groen/Blauwe stedelijke omgeving

    speciaal voor wegen en garages

    Doorlaatbare trottoirs om regenwater zo nodig langzaam op te vangen en te ontwateren

    Natte Krat irrigatiesysteem bespaart jaarlijks honderden liters schoon drinkwater

    De Natte Krat

    Hoe kun je zo efficiënt mogelijk met opgevangen regenwater je planten sproeien? Een regenton is al een goed begin, maar het kan beter met deze Natte Krat met een waterbuffer van 400 liter.

    In deze watervoorraad zit een plantenbak geïntegreerd, zo kunnen ze zelfs in een periode van hevige droogte ongeveer vier weken ‘drinken’ van deze waterbuffer. Zo hoef je je zelfs in een hete zomerperiode geen zorgen te maken: je planten blijven groen. Klik hier voor de folder

    Meer inspiratie voor het ontwerp van een groen/blauwe stad vind je hier

    Meer watersystemen van het voorkomen van overstromingen tot filtering vind je hier

    Inspiratie

    Onderhoud kun je regelen

    Video

    Intelligente waterberging

    Mensen worden meer en meer omringd door intelligente apparaten en raken gewend aan de beschikbare informatie. Dat willen we ook in ons werk. Met als gevolg dat we water bergingen slim gaan maken. Met Aquaflow Flowfacts is dat nu al eenvoudig en betaalbaar. Deze maand hebben de gemeenten Elburg, Goirle en Delft de stap gezet naar slimme berging.

    Flowfacts maakt de waterberging intelligent met eenvoudige montage in een putje.

    Het BREEAM Vleermuizenhotel

    vleermuizenhotel

    in juni 2018 presenteerde Reno Hofman, student aan het Friesland College zijn ontwerp van het vleermuizenhotel aan zijn opdrachtgever, de gemeente Ooststellingwerf. Een van de eisen was dat het ‘gebouw’ moest voldoen aan de BREAAM-eisen.

    Reno maakt in zijn ontwerp gebruik van (gebruikte) rioolbuizen met een diameter van 2 meter met een naadopening in de Meranti houten ronde deur van circa 5 cm dik zodat de vleermuizen naar binnen en buiten kunnen. Door geperforeerde bakstenen in de rioolbuis te bevestigen, kunnen vleermuizen hun nesten bouwen. Plaats je de rioolbuis onder een talud dan is het daar lekker rustig, donker en vochtig dus een perfect Vleermuizenhotel.

    Volgens het onderzoek dat Reno uitvoerde blijkt dat de meest geschikte oriëntatie voor een vleermuizenhotel een zuid- of westgevel. De begroting bleef ruim binnen het budget en voldeed aan het volledige plan van eisen van de opdrachtgever. Een mooi voorbeeld van natuurinclusief bouwen!

    11 adviezen van NVB aan projectontwikkelaars en overheden voor natuurinclusieve projecten

    1. Neem de tijd om draagvlak te ontwikkelen
      Onwetendheid hoort bij de transitie. We moeten de tijd nemen, waarbij het belangrijk dat we telkens het onderwerp blijven aanstippen om bewustwording te creëren.
    2. Pak projecten probleemspecifiek aan
      Stel jezelf de vragen ‘Wat is híer het probleem?’ en ‘Wat is er nodig om de volgende stap te maken?’. Vermijd daarbij om te veel in een keer te willen aanpakken.
    3. Er moet een marktgedragen normering of methodiek komen, dat kan de transitie sterk stimuleren
      Dit werkt het beste door gezamenlijk te kijken naar welke tools en methodes er al liggen om berekeningen te maken.
    4. Betrek de waarden van groen voor de mens: de bewoner en gebruiker van het plangebied
      Dat maakt natuurinclusief bouwen toekomstbestendiger, want dan wordt de meerwaarde blijvend herkend. Daar zijn al voorbeelden van, van meer sociale samenhang tot de huur die sneller betaald wordt.
    5. Geef nieuwe concepten om anders met stadsgroen om te gaan de ruimte
      Voorbeeld: in het geval van ‘struikroven’ wordt groen gered dat anders verloren zou gaan door de sloop van bijvoorbeeld een woonwijk.
    6. Maak groenexpertise onderdeel van bouwteams
      Dan kun je vanaf begin af aan al de belangen bundelen. Opgaves zijn tegenwoordig zo complex, dus ga vroeg met elkaar om tafel en geeft groenspecialisten een rol.
    7. Maak de baten inzichtelijk door te monitoren
      Effecten van groen voor de bewoners moeten gemeten en geborgd worden, bijvoorbeeld door na aanleg van een project nog vijf jaar lang te monitoren.
    8. Kijk ook naar kleine voorbeelden. Je kunt niet alle opgaven in één keer tackelen, dus neem kleine stapjes. Die creëren enthousiasme.
    9. Bekijk het bouwproces vanuit de functionaliteit: welk effect wil je bereiken?
      Denk na over de positieve effecten die je kunt toevoegen. Hoe maakt het gebouw de locatie of het gebied beter?
    10. Wees niet bang om soms ook verbeelding te laten zien.
      Zo creëerde Ermi van Oers het Park van Morgen, waarin planten energie opwekken voor verlichting.
    11. Het is én én én. Bovenstaande methodes, adviezen en oplossingen zijn op zichzelf geen wondermiddelen die de transitie gaan dragen, maar gebundeld brengen ze het onderwerp in een versnelling.